Zbiór informacji o zdarzeniach katastrofalnych w środowisku Dolnego Śląska prowadzony od grudnia 2007 r. oraz dodatkowe wiadomości z innych części kraju, Europy, świata o najbardziej spektakularnych procesach geomorfologicznych
piątek, 15 stycznia 2010
Trzęsienie ziemi na Haiti

Haiti to najstarsze niepodległe państwo w Ameryce Środkowej. Położone jest wraz z Republiką Dominikany na wyspie Haiti, należącej do archipelagu Wielkich Antyli na Morzu Karaibskim.

12 I 2010 roku Haiti nawiedziło trzęsienie Ziemi z epicentrum w pobliżu miejscowości Carrefour, ok. 25 km na południowy-zachód od stolicy państwa, Port-au-Prince. Siłę wstrząsu sejsmicznego zmierzono na 7,0 w skali Richtera. Po wstrzasie glównym nastąpiło kilkanascie wstrząsów wtórnych, sposród których 2 miały siłę ok. 6 stopni w skali Richtera.

Source: USGS

W wyniku trzęsienia ziemi zniszczeniu uległo m.in. centrum Port-au-Prince. Pod gruzami zycie straciły tysiące osób. Pierwsze doniesienia prasowe z miejsca katastrofy mówiły o 100 tys. ofiar,  15 I 2010 r. podawano liczbę 50 tys. zabitych, jednak 19 I liczba ta wzrosła do ponad 200 tys. Ulegnie one zapewne jeszcze weryfikacji.


Do akcji ratowniczej przyłączyły się grupy specjalistów z innych krajów, w tym ratownicy z Polski, pracujący z psami poszukującymi ludzi pod gruzami. Z całego świata nadchodzi pomoc humanitarna dla tego najbiedniejszego na półkuli zachodniej kraju.

Bezpośrednią przyczyną trzęsienia ziemi na Haiti były naprężenia powstające w skorupie ziemskiej wskutek kolizji przemieszczających się płyt litosferycznych. W strefie Karaibów, w tym na łuku Wielkich i Małych Antyli, graniczą ze sobą przemieszczająca się na wschód płyta karaibska oraz przemieszczająca się na zachód znacznie większa płyta północnoamerykańska. Haiti położone jest na powstałej w strefie kolizji mikropłycie Gonave. Wyspę przecinają równoleżnikowo dwa uskoki tektoniczne: północny oddziela ją od płyty północnoamerykańskiej, a południowy od płyty karaibskiej. Epicentrum wstrzasów sejsmicznych znajdowało się w pobliżu drugiego z wymienionych uskoków.

Trzęsienie Ziemi na Haiti, za portalem gazeta.pl

Więcej wiadomości na temat aktywności tektonicznej obszaru karaibskiego:

Jansma P., Mattioli G.S., 2005, GPS results from Puerto Rico and the Virgin Islands:
Constraints on tectonic setting and rates of active faulting, Geological Society of America, Special Paper 385, s. 13-30. (PDF)

Mann P., 2005, Active tectonics and seismic hazards of Puerto Rico, the Virgin Islands, and Offshore Areas, The Geological Society of America, Special Paper 385, s. 14.

 

 

Aktualna sytuacja sejsmiczna według USGS (United States Geological Survey) przedstawiająca wstrząsy w ostatnich 8-30 dniach:

Sytuacja sejsmiczna na świecie w ostatnich 8-30 dniach

czwartek, 16 lipca 2009
Ginące jezioro

O Jeziorze Aralskim napisano już wiele i bez wątpienia drastyczne zmniejszenie jego powierzchni uznać można za swoistą katastrofę.

aral_lokalizacja

 

chronologia

3 sceny

 

 

2000 2001 2002 2004 2006 2008

kolejne lata

wtorek, 14 lipca 2009
Prawdziwe opady

Południowe Chiny oraz Tajwan, czyli jednen z najbardziej doświadczonych powodziami regionów świata, znacznie ucierpiały w wyniku wylewów rzek i lawin błotnych w czerwcu 2005 r. Sumę opadów (miejscami do 400 mm), jakie zanotowano w ciągu dwóch tygodni od 13 do 28 czerwca 2005 r. w tej części Azji prezentuje poniższa mapa.

Opady w Azji

człowiek o mocnych nerwach

Źródło: www.geology.com/news

Megapowodzie

Specjalista od spraw katastrof przyrodniczych największe światowe powodzie bez trudu skojarzy z wydarzeniami w monsunowej części Azji, z wezbraniami w dorzeczach Amazonki czy Mississipi, wylewami północnosyberyjskich rzek czy też z kulminacjami fal powodziowych głównych rzek europejskich. Powszechnie znane są także powódź biblijna i opisane w Starym testamencie zmagania Noego. Zdarzenia, jakie pozostały w pamięci ludzi są jednak stosunkowo niewielkie w porównaniu do tzw. megapowodzi z okresu późnego plejstocenu lub pliocenu. Skala megapowodzi sprawiła, że pozostawiły one ślady czytelne na powierzchni ziemi do dzisiaj. Są one obiektem pasjonujących badań prowadzonych głównie przez geomorfologów i sedymentologów.

Za największą rozpoznaną pod względem parametrów hydraulicznych megapowódź uznaje się nagłe opróżnienie północnoamerykańskiego glacjalnego jeziora Missoula pod koniec plejstocenu, kiedy przepływ fali powodziowej wynosił 2·107 m3·s-1 (5,5 tys. razy więcej niż przepływ Odry w VII 1997 r. we Wrocławiu) i sięgał poziomu 150 m ponad dno doliny (Martini et. al 2002). Pojedyncze transportowane otoczaki miały średnicę przekraczającą 20 m, a sedymentację transportowanych żwirów stwierdzono w warstwie o miąższości 100-160 m, zalegającej w rowie ryftowym na dnie Pacyfiku, oddalonym o 1000 km od ujścia rzeki Columbia (Baker 2002).

Bazaltowy otoczak z nurtu powodzi Missoula jest największą rozpoznaną tego typu formą na świecie. W głębi zdjęcia widoczna tzw.

Więcej zdjęć z rejonu zdarzenia TUTAJ.

Podobna megapowódź zdarzyła się nad jeziorem Chuya w górach Ałtaj na pd. Syberii, gdzie fala miała zbliżoną wartość przepływu do fali z Missoula, lecz sięgała na wys. 400 m. Zachowane gigantyczne antydiuny mają tam do 20 m wys. i 300 m dł., a żwirowe odsypy wys. nawet 120 m i dł. do 5 km (Carling et al. 2002). Wielkie palepowodzie znane są także z obszaru Islandii, gdzie powstawały wskutek topnienia lodowców pod wpływem procesów wulkanicznych. W pn. części lodowca Vatnajökull, między 2500 i 2000 lat temu, miał miejsce odpływ rzędu 0,7·106 m3·s-1 lub większy, tworzący diuny wys. 1-3 m i odsypy żwirowe 5 m wys. (Waitt 2002). W czasach historycznych podobne zdarzenia miały w pn. Islandii miejsce 12 X 1918 r. (przepływ szacowany na 1,5·106 m3·s-1) i 4-5 XI 1996 (52 000 m3·s-1). W innych regionach świata megapowodzie dotknęły np. obszary pn. Syberii, czy depresję rzek Kuma i Manych, gdzie w późnym glacjale doszło do połączenia mórz Kaspijskiego i Czarnego. Na okres pliocenu datowana jest gigantyczna powódź rozpoznana na Gibraltarze.

Literatura:

Baker V.R., 2002, High-energy megafloods: planetary settings and sedimentary dynamics, [w:] P. Martini, V.R. Baker, G. Garzón (red.), Flood and Megaflood Processes and Deposits: Recent and Ancient Examples, Spec. Publs int. Ass. Sediment. No 32, Blackwell Science, s. 3-15.

Carling P.A., Kirkbride A.D., Parnachov S., Borodavko P.S., Berger G.W., Late Quaternary catastrophic flooding in the Altai Mountains of south-central Siberia: a synoptic overview and an introduction to flood deposit sedimentology, [w:] P. Martini, V.R. Baker, G. Garzón (red.), Flood and Megaflood Processes and Deposits: Recent and Ancient Examples, Spec. Publs int. Ass. Sediment. No 32, Blackwell Science, s. 17-35.

Martini P., Baker V.R., Garzón G. (red.), 2002, Flood and Megaflood Processes and Deposits: Recent and Ancient Examples, Spec. Publs int. Ass. Sediment. No 32, Blackwell Science, 312 s.

Waitt R.B., 2002, Great Holocene floods along Jökulsá á Fjöllum, north Iceland, [w:] P. Martini, V.R. Baker, G. Garzón (red.), Flood and Megaflood Processes and Deposits: Recent and Ancient Examples, Spec. Publs int. Ass. Sediment. No 32, Blackwell Science, s. 37-51.

 

 

czwartek, 14 maja 2009
Brasil!

Początek kwietnia 2009 zapisał się w Brazylii dotkliwymi w skutkach powodziami. Jak podają agencje informacyjne w wyniku zalania bądź osunięć gruntu śmierć poniosły co najmniej 44 osoby, 50 000 osób ewakuowano, wiele tysięcy z nich straciło swoje domy. Pod wodą znalazło się 190 miast.

Przyczyną powodzi były trwające dwa tygodnie ulewne deszcze. Klęska dotknęła siedem stanów Brazylii, głównie w rejonie Amazonii. W największym stopniu ucierpiał stan Maranhão wzdłuż wybrzeża Atlantyku, a także stan Paraiba (rzeka Paraiba przełamała zaporę i zalała niżej leżące miejscowości), stan Piaui (zniszczone wielkie areały upraw kukurydzy i fasoli, 30 miejscowości odciętych od świata) oraz stany Pernambuco, Ceará i Santa Catarina. W Blumenau - jednym z miast tego rejonu założonym przez osadników niemieckich - burmistrz ogłosił stan klęski żywiołowej po tym, jak 13 osób poniosło śmierć pod lawinami ziemi i błota. W innym mieście - Ilhota - zginęło 14 osób, gdy wody rzeki Itajai-Acu podniosły się o 11,5 metra.

Według opinii specjalistów jest to najtragiczniejsze wydarzenie powodziowe w tej części świata od 25 lat.

fot. Reuters / P. Whitaker

brasil

Reporterskie relacje filmowe: 1 i 2

 

sobota, 05 stycznia 2008
Najkosztowniejsze katastrofy w USA

Na stronach Forbes.com pojawił się raport dotyczący wartości strat materialnych, jakie poniosły Stany Zjednoczone w wyniku katastrofalnych procesów naturalnych w ostatnich latach. Kalkulacje przeprowadzono na podstawie danych dwóch instytucji: Federal Emergency Management Agency oraz the Government Accountability Office. Wśród dziesięciu najkosztowniejscych zdarzeń znalazły się:

1. Hurragan Katrina, 2005 r. - straty 31.3 miliardów $, jedna z największych katastrof USA, huraganowy wiatr i sztorm zalewający wybrzeża hrabstwa Gulf na Florydzie 25 sierpnia oraz powódź po przerwaniu wałów przeciwpowodziowych w Nowym Orleanie.

2. Trzęsienie ziemi w Los Angeles, 1994 r. - straty 9.5 miliardów $, jedno z nawiększych notowanych trzęsień ziemi o magnitudzie 6.7, 17 stycznia. Zniszczenia Los Angeles i san Fernando Valley, katastrofa budowlana na drogach Highway 10, Interstate 5 oraz Golden State Freeway.

3. Huragan Rita, 2005 r. - straty 4 miliardy $, - poprzedził huragan Katrina w zniszczeniach wybrzeży hrabstwa Gulf na Florydzie.

4. Huragan Georges, 1998 r. - straty 2.8 miliardów $, wielkoskalowe zniszczenia USA, najsilniej odczuwany na Karaibach, głównie na Dominikanie i Haiti, gdzie życie straciły setki ludzi.

5. Huragan Andrew, 1992 r. - 2.7 miliardów $, uderzył w Południową Florydę i przesunął się nad wybrzeże Luzjany. Był to najsilniejszy z notowanych tutaj huraganów do czasu Katriny 13 lat później.

6. Huragan Ivan, 2004 r. - straty 2.6 miliardów $, straty na Florydzie, w Luizjaknie i Texasie. Poszkodowane także Jamajka i Kuba.

7. Trzęsienie ziemi w San Francisco, 1989 r. - straty 2.5 miliardów $, zapamiętane przez miliony telewidzów w USA na przykładzie oglądanej na żywo katastrofy na Bay Bridge, moście łączącym San Francisco z Oakland.  

8. Huragan Wilma, 2005 r. - straty 2.2 miliardów $, uderzył w Karaiby, Amerykę Środkową, Południową Florydę. Duże zniszczenia w mieście Miami.

9. Huragan Charley, 2004 r. - straty2 miliardy $, uderzył w Kubę oraz wschodnie wybrzeże Florydy, zalew Orlando.

10. Huragan Frances, 2004 r. - 1.9 miliardów $, poprzedził 3 tygodnie wcześniej huragan Charlie w najbardziej huraganowym dla USA roku 2004.

Opracowanie własne na podstwie artykułu M. Woolsey'a z serwisu Forbe (data dostępu 5.01.2008)

sobota, 29 grudnia 2007
Jedna z największych powodzi w Azji

Na początku sierpnia 2005 r. opady monsunowe spowodowały wielkie wezbrania rzek w południowej części Azji. Powodzie, którymi objęte zostały rozległe obszary Indii, Bangladeszu i Nepalu, a także w Chinach spowodowały śmierć 240 osób, zniszczenie ok. 70 000 gospodarstw i migrację milionów ludzi (14 mln powodzian w Indiach i 7 mln w Bangladeszu). Pod wodą znalazło się ok. 50 % powierzchni Bangladeszu, odcięte od świata zostały indyjskie stany Bihar, Uttar Pradesh oraz Assam. Agencje informacyjne podaja, że jest to największa w historii powódź w regionie.

http://newsimg.bbc.co.uk/media/images/44037000/gif/_44037373_india_flood416.gif

Info

MONSUN

Huragan Katrina (USA, 2005)

Pod koniec sierpnia 2005 r. nad atlantykiem rozwinął się poteżny ośrodek niżowy. W konsekwencji 29 sierpnia wschodnie wybrzeża Stanów Zjednoczonych zaatakował huragan 5 kategorii w skali Fujity szalejący w głębi lądu z nieco zmniejszoną siłą (kategoria 4). Nazwano go - zgodnie ze zwyczajem imieniem żeńskim - Katrina. Notowana prędkość wiatru przekraczała 170 km/h a wiatr sztormowy osiągał prędkości 380 km/h.

http://www.hurricanekatrina.com/images/hurricane-katrina-levees.jpg

Najdotkliwsze straty wskutek Katriny odniosły stany Nowy Orlean i Luizjana. 70% obszaru miasta Nowy Orlean znalazło się pod wodą wskutek powodzi wywołanej spiętrzeniem Mississipi i przerwaniem wałów przeciwpowodziowych. Zalane zostało 180 000 domów, sparaliżwany został system energetyczny miasta, obnażona została kompetencja służb ratowniczych. Ucierpiała głównie uboższa część obywateli, w większości czarnoskóra.

Info

HURAGAN

SKALA FUJITY